Phân loại chất thải rắn sinh hoạt tại nguồn là một trong những bước quan trọng nhằm nâng cao hiệu quả thu gom, tái chế và xử lý chất thải, đồng thời góp phần hình thành nếp sống văn minh, giảm áp lực lên hệ thống xử lý rác và xây dựng Thủ đô ngày càng xanh, sạch, bền vững.
Theo Quyết định số 87/2025/QĐ-UBND của UBND thành phố Hà Nội, các hộ gia đình, cá nhân và tổ chức trên địa bàn Thành phố thực hiện phân loại chất thải rắn sinh hoạt ngay tại nơi phát sinh.
Để việc phân loại thuận tiện, dễ nhớ và từng bước trở thành thói quen trong sinh hoạt hằng ngày, người dân cần nhận biết và phân loại chất thải thành các nhóm chính sau:
1. Chất thải có khả năng tái sử dụng, tái chế
Đây là nhóm chất thải còn giá trị sử dụng hoặc có thể được thu hồi làm nguyên liệu cho hoạt động tái chế, qua đó góp phần tiết kiệm tài nguyên và giảm lượng chất thải phải đưa đi xử lý.
Nhóm này bao gồm:
- Giấy: giấy, bìa, thùng carton và các sản phẩm từ giấy;
- Nhựa: chai, lọ, hộp và các sản phẩm nhựa có khả năng tái chế;
- Kim loại: lon, hộp kim loại và các vật dụng bằng kim loại;
- Thủy tinh: chai, lọ và các sản phẩm thủy tinh phù hợp để thu hồi;
- Một số vật dụng khác như vải, đồ da, đồ gỗ, cao su;
- Thiết bị điện, điện tử đã qua sử dụng cần được thu gom, chuyển giao theo quy định phù hợp.
Việc tách riêng chất thải có khả năng tái sử dụng, tái chế ngay từ đầu giúp hạn chế tình trạng các vật liệu có giá trị bị lẫn với rác thải khác, tạo điều kiện thuận lợi cho quá trình thu hồi và tái chế.
2. Chất thải thực phẩm
Chất thải thực phẩm là nhóm chất thải hữu cơ dễ phân hủy, phát sinh thường xuyên từ hoạt động ăn uống, chế biến thực phẩm tại các hộ gia đình, cơ sở kinh doanh và tổ chức.
Các loại chất thải thuộc nhóm này gồm:
- Thức ăn thừa;
- Thực phẩm hết hạn hoặc không còn sử dụng được;
- Rau, củ, quả và các phần loại bỏ trong quá trình sơ chế, chế biến;
- Các phần thải bỏ từ thịt gia súc, gia cầm, thủy sản, hải sản và các loại thực phẩm khác.
Phân loại riêng chất thải thực phẩm giúp hạn chế việc làm bẩn các loại vật liệu có khả năng tái chế, đồng thời tạo điều kiện để áp dụng các phương thức thu gom và xử lý phù hợp đối với chất thải hữu cơ.
3. Chất thải rắn sinh hoạt khác và chất thải cần được thu gom, xử lý riêng
Những loại chất thải không thuộc hai nhóm trên cần được nhận diện và chuyển giao phù hợp với tính chất của từng loại.
Chất thải cồng kềnh
Bao gồm các vật dụng có kích thước lớn hoặc không thể thu gom theo phương thức thông thường như:
- Tủ, giường;
- Bàn, ghế hư hỏng;
- Khung cửa;
- Tủ sắt;
- Các loại đồ gia dụng cồng kềnh khác.
Người dân không nên tự ý đặt chất thải cồng kềnh tại lòng đường, vỉa hè hoặc các điểm tập kết rác sinh hoạt thông thường mà cần thực hiện theo phương án, thời gian và địa điểm thu gom được cơ quan, đơn vị có thẩm quyền hướng dẫn.
Chất thải nguy hại
Một số loại chất thải phát sinh trong sinh hoạt có chứa thành phần nguy hại cần được phân loại riêng, không bỏ lẫn với chất thải thông thường, như:
- Pin, ắc quy đã qua sử dụng;
- Bóng đèn huỳnh quang;
- Bao bì thuốc bảo vệ thực vật;
- Axit, dung môi;
- Dầu, mỡ công nghiệp;
- Vỏ lon sơn và các loại chất thải có thành phần nguy hại khác.
Chất thải rắn sinh hoạt còn lại
Là các loại chất thải phát sinh trong sinh hoạt nhưng không thuộc nhóm chất thải có khả năng tái sử dụng, tái chế và không thuộc nhóm chất thải thực phẩm. Nhóm chất thải này cần được chứa đựng và chuyển giao cho đơn vị thu gom theo quy định.
Phân loại đúng từ nơi phát sinh – bước đầu cho một đô thị xanh
Phân loại chất thải tại nguồn không chỉ là yêu cầu trong công tác quản lý chất thải mà còn là một thay đổi quan trọng trong cách mỗi gia đình sử dụng tài nguyên và ứng xử với môi trường.
Khi chất thải được phân loại đúng ngay từ nơi phát sinh, các vật liệu có khả năng tái chế sẽ có thêm cơ hội được đưa trở lại vòng tuần hoàn; chất thải thực phẩm và các loại chất thải đặc thù có điều kiện được thu gom, xử lý phù hợp hơn; đồng thời giảm lượng chất thải phải xử lý chung.
Mỗi hành động nhỏ từ từng hộ gia đình, cá nhân và tổ chức sẽ góp phần hình thành một hệ thống quản lý chất thải hiệu quả hơn, xây dựng môi trường sống sạch đẹp và hướng tới mục tiêu phát triển Thủ đô xanh – văn minh – bền vững.
Hãy bắt đầu từ việc phân loại đúng – bỏ rác đúng nhóm – chuyển giao đúng cách, để mỗi loại chất thải được xử lý theo đúng giá trị và đặc tính của mình.
